‘’Tại sao chị biết được task này em đang chỉ làm cho xong?’’

Mình đã hỏi sếp cũ câu này, sau khi nhận về nhận xét rằng có 1 task mình vừa thực hiện không đạt yêu cầu (”em đang làm cho xong”). Mình khá bối rối vì không hiểu chị ấy muốn nói gì. Trong thâm tâm, mình biết rằng mình thực sự là người sai và chỉ làm task đó cho xong vì mình đã nghĩ nó quá đơn giản, mình làm quen rồi nên chỉ cần sát giờ xử lý quẹt quẹt là xong.

Nhưng mình rất thắc mắc, nhìn bề ngoài task không tệ vì đã đạt gần đủ các tiêu chí công việc đưa ra, tại sao nhìn nó vẫn mang màu ‘’làm cho xong’’?

Sau quá trình nghiền ngẫm, trao đổi, tự vấn thì mình đã đúc kết ra được một task ‘’làm cho xong’’ nó thường mang những đặc điểm gì:

– Được gửi rất sát giờ, hoặc trễ so với deadlines ban đầu 1,2 tiếng hay tận 1 buổi (hẹn sáng nhưng chiều gửi)

– Hoàn thành các yêu cầu cơ bản đã được đặt ra, nhưng những yêu cầu chuyên sâu hơn, cụ thể hơn, chi tiết hơn hoặc những thứ được trao đổi trong buổi họp (nhưng khi ghi chú lại thì hơi hướng chung chung) thì bị bỏ qua hoặc được đưa vào một cách hời hợt – đọc nhưng không hiểu ý tứ, kết luận không có cơ sở, thiếu các ‘’action items’’ dành cho chính công việc đó hoặc các cá nhân/ phòng ban liên quan

– Hoàn thành nhưng không dùng được, thiếu quá nhiều phần đáng lẽ cần được làm rõ từ lúc việc được giao cho đến thời gian hoàn thành nhưng lại không, mà đều làm dựa trên giả định, ‘’tưởng’’

– Đối với những công việc phức tạp một chút, thì task này lại không khơi mở/ đề xuất hay có những ghi chú nào rõ ràng để người sau/ phòng ban sau thuận tiện, dễ dàng hơn trong việc tiếp nối thực hiện mà chỉ cảm thấy khó hiểu, thiếu liên kết và mất thêm thời gian trao đổi

– Task xong nhưng lại đem tới 1 đống các vấn đề khác, mà lại thiếu sự chỉ điểm từ chính người làm task hoặc sự gợi mở cách giải quyết từ họ

– Task không hoàn thành đi kèm với rất nhiều lời giải thích/ phàn nàn vào sát deadlines

Những đặc điểm này đúng sai tuỳ tình huống, nhưng trên là những gì mình quan sát được từ chính những task hời hợt, ‘’làm cho xong’’ mình đã thiếu chuyên nghiệp thực hiện và dựa trên những task mình nhận được từ đồng nghiệp/ thành viên của mình.

Do vậy, những giải thích trên là mình trả lời cho câu hỏi đầu bài: ‘’Tại sao chị biết được task này em đang chỉ làm cho xong?’’. Sao lại không biết được, chắc chắn họ (sếp) sẽ biết. Chỉ là họ có chọn chỉ điểm ra hay không mà thôi.

Tại sao mình nỗ lực dừng việc làm hời hợt, ‘’làm cho xong’’?

Mình đã xây dựng một niềm tin mới trong công việc thế này: Trong quá trình làm việc, để hoàn thành việc được giao (task) thực sự hiệu quả và có giá trị (nghĩa là dùng được, hoặc ít phải điều chỉnh) sẽ cần trải qua nhiều bước: từ bước nhận việc, làm rõ các yêu cầu, bắt đầu tìm hiểu, phản biện, trao đổi, thảo luận, đến hoàn thiện bản nháp và cuối cùng mới là báo cáo, điều chỉnh và hoàn thành. Đó là một hành trình học tập và phát triển những năng lực cần thiết cho chính cá nhân người làm việc, sau là lợi cho đội nhóm/ công ty (vì có một sản phẩm tốt, dùng được, phù hợp) chứ không là một sản phẩm nóng hổi, mới làm vội xong tức thì.

Nó giống như quá trình ”learning” – học. Việc học nếu chỉ là dồn 2-3 tiếng cuối để học thuộc, cố làm đủ yêu cầu đề bài đưa ra, thì mình đã tự tước đi giai đoạn quý báu cần thiết để ”luyện não” như đọc, nghĩ, tự vấn, tìm tòi, phản biện, thêm bớt ý tứ. Giai đoạn này là cần thiết vì khiến mình HỌC được nhiều nhất: cách nghĩ, cách suy tư, xây dựng những ý niệm mới.

Quay lại trong công việc, trường hợp nếu mình chỉ bắt đầu làm khi đã sát deadline, thì rất dễ rơi vào tình trạng chỉ dựa vào những hiểu biết, kinh nghiệm cũ và thói quen làm việc quen thuộc trước đó để thực hiện công việc được giao. Điều này dẫn đến việc mình khiến bản thân bỏ lỡ cơ hội khám phá, học hỏi và phát triển thêm những góc nhìn, kỹ năng mới cho chính mình. Kết quả là, dù task có thể hoàn thành, nhưng:

– Task đó có thể không phù hợp hoặc không đáp ứng đúng bối cảnh hiện tại vì thiếu thời gian để điều chỉnh, thử nghiệm và tự phản biện cần thiết. Task không dùng được.

– Bản thân mình cũng không cảm nhận được sự tiến bộ, đổi mới trong quá trình làm việc vì không có thời gian để đào sâu, suy nghĩ lại hay làm khác đi, chính mình sẽ khiến mình bị chững lại trong hành trình phát triển năng lực bản thân trong công việc.

Lâu dần, việc lặp lại những task kiểu này không những khiến kết quả công việc trở nên kém chất lượng, mà còn khiến mình cảm thấy chán nản, mất động lực. Vì dù nhìn mình (có vẻ) bận rộn, nhưng không thực sự “grow” được gì cả, mà cũng không rõ lý do vì sao.

Còn về phía sếp, đồng nghiệp hay công ty, không ai lại muốn tăng lương, thăng chức hay giao các dự án/ cơ hội quan trọng cho những người mà họ thấy rằng cá nhân này chỉ làm cho xong việc, chứ không có sự tiến bộ cho chính họ hay cho đội nhóm/ công ty. Có thể sẽ không bị sa thải, nhưng việc chững lại rất lâu với suy nghĩ ‘’việc mình đều hoàn thành mà sao mình vẫn đứng mãi một chỗ?’’ sẽ diễn ra.

Bài viết này là quá trình chính mình tự va vấp, tự suy nghĩ, tự phân tích, tự vấn đáp với chính mình, và xây dựng niềm tin kèm thói quen mới trong quá trình làm việc. Mong rằng nó có ích cho ai đó.

(Bài này mình tạm lược bỏ những trường hợp một cá nhân làm việc rất tốt nhưng sếp và công ty vờ như không thấy, trường hợp này cách tốt nhất là đổi sếp, đổi công ty cho tiết kiệm thời gian. Mình có năng lực thì mình đi chỗ biết dùng để phát huy.)