A System Player
Một người chỉ chơi được trong hệ thống được sắp đặt sẵn, và nó đã vốn đủ lớn, đủ tốt dù có họ hay không.
Mình mới biết được từ này, và muốn ngẫm nghĩ nó dưới góc nhìn người đi làm để rõ mình và có kế hoạch nhìn nhận, nâng cao năng lực phù hợp.
Mình tự hiểu ‘’A System Player’’ trong bối cảnh đi làm là việc bản thân được ráp vào một thương hiệu/ bộ máy/ công ty đã được định hình, xây dựng và có sẵn những thứ được thử sai suốt nhiều năm. Hệ thống đó hoàn thiện đến mức dường như bất cứ ai với một số điều kiện về năng lực cơ bản sẽ có thể vào và làm được việc.
Điều này không có vấn đề gì, việc một nhân sự được cái ‘’system’’ đó lựa chọn vào làm việc, nghĩa là bạn phù hợp, bạn đã có năng lực rồi. Tuy nhiên cá nhân mình trong công việc thì luôn thích sự rõ ràng về năng lực, mình sẽ cố gắng nhận diện được mình ở đâu, mình làm được/ không được điều gì. Khi không rõ được tại sao mình làm được việc đó (là do mình có năng lực hay đội ngũ vốn đã xuất sắc ở nhiều khía cạnh), sẽ khiến mình dễ bị ảo tưởng, đánh giá mình quá cao và lúc nhảy việc, hoặc không chọn được công việc tiếp theo phù hợp với năng lực đang có -> rớt, hoặc nhắm nhầm vị trí khiến mình vào bị ngợp, kiểu cùng 1 lượng công việc như đợt ở ‘’system’’ cũ nhưng do cái mới này không còn hoàn hảo, nên chới với và ngã ngựa.
Trước giờ mình đi làm, mình linh hoạt qua 3 dạng công ty khác nhau:
1/ Công ty nơi mình là co-founder, tụi mình xây dựng mọi thứ từ đôi bàn tay trắng đúng nghĩa (trẻ, nghèo, không mối quan hệ). Trường hợp này mình làm giỏi khả năng xây dựng, định hình ý tưởng, điều phối công việc, triển khai dự án, xây dựng quan hệ đối tác. Nhưng điểm thuận lợi của mình nằm ở 3 điều:
– Một, mình khởi động dự án này ngay khi thị trường đang quan tâm tới dạng dịch vụ đó (2021 – Giáo dục hướng nghiệp). Do đó thị trường chưa nhiều các tổ chức, đội nhóm có khả năng vừa về chuyên môn vừa về triển khai. Mình gom được 2 yếu tố nên đi chào hàng B2B không khó lắm.
– Hai, chiến lược lấy người của mình dưới sự tư vấn của Hiếu là lấy người chưa có kinh nghiệm, về dành thời gian và nỗ lực để nâng cao năng lực các bạn. Win-win, các bạn mất thời gian làm dự án với chị phí thấp/ không lương, tụi mình dành thời gian để đào tạo các bạn hàng tuần và đem về các dự án tên tuổi làm đẹp hồ sơ các bạn. Nhờ vậy mình có đội ngũ nhân sự chiến nhưng chi phí thấp.
– Ba, mình có Hiếu. Hiếu sẵn sàng đồng hành, tin tưởng, thông minh ở khía cạnh nhìn người và giữ tiền. Mình đỡ biết bao nhiêu
-> Vậy mình có giỏi không? Có. Mình giỏi vì mình đã có kinh nghiệm xây team, dẫn team, kiếm từng cái dự án B2B đầu tiên, ký hợp đồng các kiểu. Cùng team đưa 1 tổ chức không ai biết đến nhiều người trong ngành biết tới. Nhưng mình giỏi có điều kiện, mình giỏi trong bối cảnh 3 điểm kia. Chưa chắc thiếu 1 trong 3 yếu tố đó mình sẽ làm nên chuyện,
2/ Công ty có anh sếp là KOL trong ngành, cần chuyên gia nào là mời được ngay dù nổi cỡ nào.
Lúc này nếu nhìn vào hồ sơ, sẽ là mình cùng team đã tham gia triển khai được bao nhiêu dự án ở cấp độ cho C-levels. Mời được bao nhiêu chuyên gia. Đúng, tụi mình là người viết dự án, gửi mails, mời họ về, làm việc với họ.
Nhưng ban đầu, lý do họ gật đầu thảo luận và trao đổi là vì họ biết anh sếp. Họ tin tưởng ảnh tuyệt đối, và vì có sếp là KOLs, nên tụi mình luôn có sẵn một chuyên gia ngồi cách 5m để hỏi ý kiến.
-> Vậy mình và team có giỏi không? Có. Giỏi vì đã có được chuyên gia, làm việc và khiến họ đủ hài lòng để tiếp tục. Nhưng cũng là giỏi trong bối cảnh sếp là người tạo điều kiện thuận lợi rất nhiều. Chưa chắc thiếu sếp tụi mình sẽ mời được và đạt được nhiều thành tựu như trong hồ sơ năng lực.
3/ Công ty có danh tiếng trong ngành
Mình làm ở một công ty có danh tiếng trong ngành, sếp mình có 40 năm kinh nghiệm. Sếp đi tới đâu cũng được các đối tác muốn chụp hình cùng vì độ nổi tiếng trong chuyên môn của cổ. Công ty mình làm hoặc là không ai biết, hoặc khi đã biết rồi thì mọi người sẽ cưng tụi mình như trứng và hứng như hoa. Đi đâu cũng được chào đón.
Mình làm trong công ty, mà còn là đại diện của Việt Nam, nên đi làm đầu không có nắng chân không dính hạt mưa là điều bình thường (ý nói thuận lợi nhiều điều). Công ty nhắm mình và ủn mình về làm, nghĩa là mình có năng lực phù hợp. Trong 9 tháng đầu tiên mình đi làm mình đem lại kết quả cho công ty, nghĩa là mình cũng có năng lực về liên hệ, nhắm đối tác, triển khai.
-> Mình có giỏi không? Có. Nhưng mình đang giỏi ở phần triển khai, còn về vốn liếng danh tiếng sự nể nang sự dễ dàng cho những điểm chạm thảo luận ban đầu thì công ty mình soạn sẵn rồi, mình cứ thế mà đi thôi. Do đó, mình đã được bắt đầu trong một môi trường thuận lợi, thêm khả năng mình có thì chuyện ra được việc là hiển nhiên.
Thật ra như mình nói đầu bài, là một ‘’system player’’ không có gì xấu hết. Tuy nhiên mình luôn giữ cho mình tỉnh táo, biết mình giỏi ở đâu, trong điều kiện nào, mình cần gì và có thể làm được gì, chưa làm được gì. Từ đó vừa tự tin, vừa khiêm tốn, vừa có kế hoạch luôn luôn học hỏi đúng nơi đúng chỗ là điều nên làm.
Trên mạng, đặc biệt các bạn mới biết đến mình sẽ thấy quan điểm và miệng mình hơi mạnh, nhưng mình ‘’fair-play’’ thôi. Cái gì mình làm được là mình nói mình làm được, cái gì cần cố, cần học, cần cải thiện là mình sẽ đối diện và có kế hoạch điều chỉnh ngay (ai từng làm việc với mình đều rõ điều này, chưa bao giờ mình ngừng học hỏi trong suốt 9 năm làm việc từ khi còn là học sinh lớp 11). Tâm thế này mình đem đi phỏng vấn, các sếp có vẻ khá thích nhưng do mình mới đi phỏng vấn vài chỗ à nên không suy ra ai cũng sẽ thích được. Nhiều khi sau này gặp sếp khác, họ ghét, họ sa thải mình như rất nhiều người muốn làm sếp mình trên FB lẫn tốp tốp để ”trị” mình đấy (lol).
Nhưng đấy là tính cách của mình, công ty không chịu thì thôi, coi như chưa đủ duyên lol. Cái nết em nó vậy, anh chị chịu khó giúp em.