Sau khi làm mấy chục video trên Tốp tốp, đây là câu hỏi mình nhận được (gần như) nhiều nhất.

Chủ đề này mình rất khó (và không hợp lắm) để chia sẻ, vì:

(1) Mình sinh ra đã có giọng nói khá rõ ràng, âm lượng to,

(2) Mình là đứa siêu hướng ngoại (Mình rất hiếm gặp ai hướng ngoại hơn mình) nên nói chuyện với người khác chưa bao giờ là nỗi lo của mình và

(3) Công việc của mình cho mình điều kiện để nói, nghe liên tục, thành ra mình có môi trường luyện tập.

Khi có 3 điều kiện thuận lợi này, mình chẳng bao giờ gặp khó khăn trong việc nói, giao tiếp, trình bày. Nhưng điểm mạnh là một phần, mình vẫn có cách thức để duy trì và phát huy nó. Bài này mình sẽ nói về cách mình vận dụng.

(Lưu ý: Mình thấy mình nói không hay, mình nói đủ tốt trong bối cảnh công việc thôi nha)

Nói có nhiều dạng, bài này mình chỉ nói đến dạng nói kiểu truyền đạt thông tin một chiều (thuyết trình, trình bày báo cáo,..)
______

1) Nói tốt -> Nghe + nghĩ tốt

Đầu tiên phải nghĩ đủ tốt cái đã, nói nó chỉ là cách đưa câu từ mình nghĩ ra ngoài. Nếu nghĩ không đủ rõ thì kỹ thuật tốt cỡ nào nói cũng nghe tào lao.

Mình luôn suy nghĩ theo cấu trúc: ai, làm gì, như thế nào, khi nào, tại sao, bước tiếp theo là gì.

Với cách nghĩ này, mỗi khi muốn nói gì thì mình cũng sẽ dõi theo cấu trúc đó, thành ra tạo cảm giác rõ ràng, dễ hiểu.

Bên cạnh đó, mỗi khi nói, mình chỉ xác định rõ 1 thông điệp duy nhất muốn truyền tải trong mỗi lần phát biểu thôi. Việc cố gộp nhiều thông điệp sẽ khiến ý bị rối.

2) Nói tốt -> Tâm lý vững

Mình vẫn sẽ vấp khi mình đang trong bối cảnh thiếu sự an toàn, sợ bị phán xét, bị chỉ trích, bị soi mói. Mình phải có môi trường đủ sạch và an toàn thì mình mới nói tốt được.

Tip: Khi thực hiện bài nói, các bạn phải gọi tên ra được mục tiêu của bài nói lúc đó là gì. Ví dụ:

”Mục tiêu hôm nay mình có 90 phút để làm rõ 3 ý sau: 1-2-3”.

Rồi lúc nói mình chỉ sẽ tập trung vào đúng những mục tiêu đó thôi thì sẽ không bị mất tập trung bởi những điều không phải ưu tiên của mình (ví dụ: ai nhìn, ai ngó).

3) Nói tốt -> Giọng tốt

Này các bạn nên đi học, nói giọng bụng, kiểm soát hơi thở, có rất nhiều lớp/ trung tâm, các bạn xem bên này có trainer là người đi làm các ngành nghề hay nói, và lớp có trợ giảng nhiệt tình thì cứ đi học thôi.

Sẽ có một số kỹ thuật hạn chế “ừm ờ” các thứ.

4) Nói tốt -> Nói nhiều + quan sát

Đi làm mình rất chịu khó nói. Trong báo cáo, trình bày ý tưởng, gặp đối tác, trao đổi, đặt câu hỏi,… Mình sẽ tận dụng hết cơ hội được nói (không dành spotlight của người khác, không nói những gì không chắc, không nhảy vào miệng người khác nha).

Nói nhiều là một chuyện, nhưng mỗi lần nói phải quan sát đối phương có đang tập trung nghe không, họ đang thể hiện sự hứng thú theo mình hay không và tại sao lại như vậy. Tự quan sát (hoặc hỏi thẳng nếu phù hợp) và ghi chú lại cải thiện dần.

Bên cạnh đó, hãy quan sát người nói tốt, ghi lại cách họ nhấn nhá, dùng từ, thần thái ra sao. Học dần và chỉnh cho hợp với mình.

Khi đi học, mình sẽ hay quan sát, nghe và ghi thật kĩ những giảng viên, người học mà mình thấy họ nói chuyện hay ho, khéo léo quá. Ghi nhận lại, rồi tập luyện theo.

5) Nói tốt -> Có nhiều từ vựng linh hoạt

Biết cách dùng câu, từ vựng lại phong phú thông qua đọc, nghe nhiều thì dần chúng ta sẽ trở nên linh hoạt hơn.

6) Nói tốt -> Tâm các bạn phải tốt

Ví dụ mình sẽ toả ra năng lượng vui khi mình đang thực sự vui, mình chỉ toả ra sự tự tin khi nói về 1 cái mình rất thích, rất tự tin.

Cái này liên quan đến cách mọi người thiết kế cuộc sống á, được bao bọc bởi những điều tích cực, hay ho, vui vẻ, người giỏi giang thì tự mình sẽ có năng lượng tốt, từ đó mình sẽ tự toả ra được năng lượng đó.
______

Nếu nói về luyện tập, thì chắc mình luyện tập cách kiểm soát tông giọng và năng lượng sao cho đừng đàn áp (dominant) người đối diện. Mình làm được điều đó nếu mình muốn, mình là kiểu alpha female nên có thể dùng cách nói chuyện cứng rắn chỉ cần thông qua tin nhắn cũng cảm nhận được cái dominant ấy. Tuy nhiên, mình không thấy thích bản thân là người như vậy. Mình giờ chỉ sử dụng dominant cho những người xấu tính, muốn ăn hiếp mình thôi còn lại mình đã học được cách kiểm soát nó rồi.

Viết về cái này thì viết được, vì mình đã từng bị, trải qua và sửa được. Còn giao tiếp nói sao cho nhanh rõ các thứ, thì 6 ý trên là hết sức vặn óc của mình rồi, mình không thể nghĩ ra được cái khác nữa.
______

Mình xin phép flex 1 điều là fun fact: Các clip tiktok của mình mình chỉ mất tầm 30 phút ghi ra gạch đầu dòng ý tưởng, 10-15 phút quay (mình quay xong cái là dùng luôn), 30 phút edit là xong. Do toàn bộ nội dung mình đều lấy trong người thật việc thật, chỉ mất thời gian nghĩ và chọn sẽ nói gì là đủ. Còn việc nói, cách mình nói trong clip là cách mình nói chuyện bình thường đó, bạn nào từng gặp mình 1-1/ workshop là sẽ thấy mình nói còn nhanh và (có khi) còn rõ hơn clip nữa.