‘Sao em đã báo em bị bệnh rồi mà sếp vẫn hỏi việc em?’’
Em báo theo hình thức nào thế?
‘Trong giờ ăn trưa, em mới sẵn tiện nói luôn là dạo này em bị mệt người quá, bệnh quá trời, phải thức khuya nhiều, công việc quá tải. Em nói vậy xong, mọi người nghe an ủi em và sau đó vẫn hỏi em: “Xong việc chưa? Em kỳ vọng đáng lẽ mọi người phải tự hiểu và thông cảm em đang mệt’.
Không, chuyện đi làm nó không diễn ra như vậy.
—
Sẵn tiện có chất liệu, mình nói luôn tại sao trong trường hợp kia bạn nhân sự kia xử lý vấn đề chưa tốt.
Công ty lẫn sếp sẽ thật tệ nếu bạn đã bị bệnh, đã TRAO ĐỔI thông tin rõ ràng trong một BỐI CẢNH PHÙ HỢP mà vẫn dí bạn, hối bạn. Còn trường hợp trên là không ổn, vì tóm lại, bạn đang bị thiếu chuyên nghiệp trong môi trường làm việc. Cụ thể như sau:
1/ Kỳ vọng người khác phải tự hiểu mình (mind reading bias).
Bạn kỳ vọng người khác phải hiểu rằng bạn đang mệt quá, và hãy giảm việc đi. Nhưng sếp bạn chỉ đang nghe và ghi nhận thông tin bạn mệt, họ không suy diễn sâu về lý do bạn mệt như vậy và họ cần làm gì (vì đây cũng không phải là việc của họ).
Mình cần tập chuyện mình nói A, thì mọi người dừng ở A thôi. Không thể kỳ vọng rằng người ta không hiểu thành A1 được.
Rõ ràng mình có nhu cầu, không nói thẳng, không nói trong trường hợp phù hợp, nhưng lại muốn nhiều thứ (indirect communication with hidden expectations). Điều này thật ra có thể nói rằng là thiếu chuyên nghiệp.
Muốn được giảm tải, muốn được ưu tiên nghỉ ngơi, muốn được quan tâm. Tuy nhiên bạn lại không hề nói ra cái nhu cầu rất cụ thể (và hợp lý) đó trong một bối cảnh cụ thể. Bối cảnh phù hợp ở đây là gì?
– Trong emails
– Trong cuộc họp
– Trong giờ làm việc
Giờ ăn trưa thì không ai đem việc nghiêm túc ra để bàn và kỳ vọng có bước tiếp theo được.
2/ Nếu bạn cứ như này, người làm việc cùng bạn sẽ rất mệt mỏi và dần họ sẽ tránh né giao tiếp với bạn. Vì có vẻ như bạn đang đặt trách nhiệm phải hiểu mình, phải thông cảm lên người khác ở bối cảnh mình chỉ bày ra vấn đề chứ không nói rõ mình muốn gì, cần gì. Trong khi đoán ý và tự hiểu vốn đó không phải việc của họ.
– Nếu mọi người thông cảm cho bạn, thì họ phải tốn năng lượng đoán ý, tự đề xuất gánh việc cho bạn, trong khi họ không trong tâm thế sẵn sàng làm điều này.
– Nếu mọi người lờ đi, thì họ lại sợ mất lòng bạn, sợ bị bạn bảo là vô tâm quá, rồi lỡ sau này bạn mệt bạn nhập viện, tự dưng họ lại thấy có lỗi.
– Nếu bạn than thở, sau đó bạn kêu ”nhưng không sao, tôi cố gồng tiếp được”, cũng khiến người khác thấy có lỗi khi để bạn gồng như vậy.
3/ Việc một cá nhân liên tục gửi tín hiệu mà không đi kèm đề xuất cụ thể, có thể là:
– Tổ chức đó, sếp đó, team đó không đủ tôn trọng và đàng hoàng trong quá trình ghi nhận nhu cầu được nghỉ ngơi của các bạn. Với dạng công ty như này, bạn nên nghỉ.
– Xét về cá nhân, mình thấy rằng đây là 1 dạng tâm lý tránh né khi đưa ra yêu cầu thẳng thắn. Nghĩa là họ ngại việc yêu cầu, đề nghị 1 cách rõ ràng là tôi muốn gì, tại sao. Rồi kỳ vọng mọi người xung quanh hãy tự đoán ý và tự đưa ra câu trả lời thay.
—
Trong công việc, cá nhân mình rất sợ việc làm việc với những bạn giao tiếp nhập nhằng ẩn ý như này, khiến mình bị rối không biết phải làm sao hết. Mình nghe riết mình bị mệt. Mình phải làm thêm việc một cách không tự nguyện là lắng nghe, cố hành xử như người thông cảm và đi đoán ý.
Và khi có cơ hội chọn người làm dự án, mình chắc chắn sẽ không chọn những bạn hay than thở và giao tiếp ẩn ý.
—
Các bạn cũng đừng nhầm ý mình với việc là không được chia sẻ và than trong công việc, tuy nhiên hãy luôn lưu ý rằng lời lẫn năng lượng mình xả ra mỗi người sẽ đón nhận một cách khác nhau. Quan điểm mình vẫn là khi đi làm, muốn gì cần gì nói cho rõ ràng, đã tâm sự thì đúng thuần chỉ tâm sự và quên đi, không nhập nhằng tâm sự xong rồi để những cảm xúc đó len lỏi vào công việc.