Đây là 1 chủ đề thú vị, khi đi làm, mọi người sẽ đều rất cố gắng tập trung làm tròn nhiệm vụ trong bảng mô tả công việc (job description) và nỗ lực để chạm được mục tiêu/ cam kết của mình (KPI). Bài hôm nay mình bàn về bối cảnh một nhân sự vẫn làm đúng deadline, vẫn tham gia họp hành đầy đủ, nhưng vẫn khó để sếp gửi gắm sự tin tưởng, hoặc thậm chí bị đánh giá là chưa ‘’có tâm’’ trong công việc. Từ đó khó khăn hơn trong việc đưa ra các đề xuất lên chức, lên lương, hay được giao những dự án lớn.

Bài chia sẻ này đến từ mình, người trải qua nhiều công việc và công ty, tổ chức khác nhau (cụ thể tầm 5) và phần lớn đều được sếp giao cho các dự án quan trọng, hoặc không gặp khó khăn khi đề xuất tăng lương (30%-50%), cũng như nhận được lời công nhận là một nhân sự làm việc ‘’có tâm’’. Khuôn khổ bài viết này sẽ tránh đi trường hợp bạn ‘’xui rủi’’ gặp người sếp không có sự công tâm trong điều phối nhân sự, hay thiếu năng lực về mặt quản lý, quản trị, và tập trung vào việc là một người đi làm thuê ‘’employee’’, bạn có thể diễn giải và hiểu khái niệm làm việc ‘’có tâm’’ như nào và cố gắng từ phần mình, còn chuyện sếp không thấy, không đưa ra đãi ngộ xứng đáng thì hãy rời đi.

Vậy làm việc ‘’có tâm’’, cụ thể sẽ như thế nào?

Mình nghĩ rằng nên làm rõ ‘’có tâm’’ ở đây là sự hiện diện và chú tâm vào những việc mình đang làm, nó sẽ rõ ràng hơn.

Hồi đó lúc thành lập Long Khánh on the road (LKotr), mình có cùng các bạn xây dựng lên 1 quy tắc chung trong công việc là phản hồi tin nhắn trong vòng 24h (vì tụi mình làm việc 100% online). Có bạn nhân sự, bạn tuân thủ rất rõ quy tắc này. 19h chủ nhật nhắn, thì 19h thứ hai bạn sẽ trả lời. Không ai bắt bẻ gì được bạn, bạn không sai quy tắc. Tuy nhiên khi ấy, lúc cùng nhau bàn thảo về các dự án quan trọng hay những vai trò lớn hơn, mình không cân nhắc bạn là một ứng viên tiềm năng dù bạn chưa làm sai quy tắc gì, chất lượng của công việc cũng rất ổn.

Lý do là vì sự hiện diện của bạn không khiến mình thấy yên tâm. Có nhiều giai đoạn trong quá trình làm việc, nếu bạn trả lời tin nhắn đó sau 24h thì cũng không sai, nhưng nếu bạn trả lời sớm hơn, thì công việc sẽ được xử lý nhanh chóng hơn, hiệu quả hơn. Bạn đã không thể làm được điều này. Vì lý do này, nó khiến mình thấy thiếu sự an tâm khi giao cho bạn những trọng trách lớn hơn, vì việc lớn và mới, mình chưa mường tượng được sẽ có những vấn đề gấp gáp nào xảy ra, trong khi sự hiện diện của bạn nó là 1 sự hiện diện có tính quy tắc và chuẩn xác, do đó, bạn không phù hợp với điều này.

Mình xin phép nhắc lại, bạn không sai, chỉ là với sự hiện diện mà bạn chọn, mình chưa có được sự an tâm để ‘’promote’’ bạn nhận một nhiệm vụ khác có tính linh hoạt cao hơn.

Sự hiện diện, có thể gọi là sự kịp thời. Kịp thời trong việc phản hồi tin nhắn, thắc mắc. Xin đừng nhầm lẫn nó với việc làm việc thâu đêm suốt sáng, mình chưa bắt nhân sự nào của mình phải thức đêm thức hôm hay bỏ bê bản thân để làm việc, mình cũng chẳng chọn sống như thế. Kịp thời ở đây, là việc mình có khả năng sắp xếp, điều phối công việc xung quanh, đồng thời luôn đảm bảo sự hiện diện trong những khung giờ làm việc phổ biến (giờ hành chính/ giờ tối theo văn hoá chung của team) để bất cứ điều gì gấp gáp xảy đến, đồng đội mình, sếp mình luôn sẽ thấy mình ở đấy, và ‘’available’’.

Thế còn sự chú tâm?

Mình là một nhân sự nhiều lần tự đưa bản thân vào thế nhận thêm việc, dù nó không liên quan trực tiếp đến mình.

Mình từng nhận thêm việc:

– Khi mình tự quan sát thấy công việc mình phụ trách với những đầu việc sếp đưa ra là chưa đủ, sếp có điểm mù, mình làm và bóc được điểm mù đó, mình tự vạch ra và đề xuất việc bổ sung
– Việc đó đồng đội mình gặp khó khăn khi làm nó, có thể vì đó không phải điểm mạnh của họ mà mình lại có nguồn lực phù hợp để hỗ trợ/ kết nối, mình sẽ đưa ra phân tích, đề xuất tham gia vào trong khi vẫn đảm bảo đủ đầy các trách nhiệm khác của bản thân
– Mình đưa ra ý kiến, lắng nghe tập trung vào thảo luận với đồng nghiệp, sếp những đầu việc không nằm trong SOW (scope of work – phạm vi công việc) của mình: có thể là câu hỏi, đề xuất hay ý tưởng gì đó.

Mình làm mọi thứ, với mục đích duy nhất rằng mình muốn cái dự án, công ty mình đang làm việc phải có những đóng góp, thành công cụ thể. Vì mình làm với cái mong ước thật tâm như vậy, chứ không phải là nịnh sếp, đè cổ đồng nghiệp, chứng tỏ mình, hoặc ghi thành tích khoe khoang, nên mình sẽ liên tục đặt câu hỏi việc này có gì đã tốt, có gì có thể làm tốt hơn nữa, mọi thứ đang như thế nào, ai đang làm gì, mình đang làm gì, mình nên tiếp tục duy trì cái gì và nên gọt bỏ bớt cái gì.

Cụ thể, mỗi sáng mình sẽ dành 30 phút nhìn lại các đầu việc đang làm, sau đó các dự án đang chạy của công ty, và nhìn lại ghi chú xem ‘’challenge’’ của những công việc đó là gì, rồi suy nghĩ thử tại sao, trong cuộc họp thì ngồi lắng nghe và đóng góp. Mình không phải lúc nào cũng 100% tập trung nghe và ghi chép, có nhiều lúc mình vẫn nghe, rồi chat tào lao, hoặc mất tập trung quá nên lên FB xem bài viết. Nhưng phần lớn, mình sẽ chú tâm vào những gì đang diễn ra và cố gắng ghi nhớ nó, để ‘’tâm’’ vào nó, suy nghĩ về nó.

Một ví dụ khác về sự ‘’chú tâm’’, khi mình nhận được một đầu việc mới toanh, mình sẽ rất cẩn trọng lên kế hoạch mình sẽ làm gì, từng bước ra sao, xác nhận lại nhiều lần về cách làm nó cũng như thách thức mình đang gặp phải. Mình tạo ra nhiều điểm ‘’check-point’’ trong công việc mỗi ngày, chứ không chỉ khoanh vùng 2-3 tiếng ngồi làm xong rồi gửi qua, ai làm gì làm, coi gì coi, lật đật nhảy qua việc khác. Mình sẽ nghĩ về nó, làm 1 chút, sau đó quay lại, suy nghĩ tiếp, bổ sung cắt gọt, gửi xong sẽ sẵn sàng theo dõi bình luận, đề xuất, nhận xét hay đánh giá sau đó.

Làm cho xong, làm đúng deadline là được, điều này nó không sai, nhưng nếu bạn có kỳ vọng đến một sự nghiệp tốt hơn, và sự trao đổi cởi mở giữa bản thân và sếp, thì hãy chú tâm, hiện diện với việc mình đang làm.

Nếu được chọn, mình sẽ chọn làm việc với người có thể chưa giỏi nhưng có sự chú tâm, chứ không chọn người giỏi mà không có sự chú tâm. Lâu lâu xuất hiện, hoàn thành toàn bộ công việc nhưng thiếu sự trao đổi, phản tư và học hỏi, đây là kiểu người mình không muốn làm việc cùng, dù họ có giỏi cỡ nào hay ở vị trí nào. Mình từng tiếp xúc và làm việc với nhiều người rất giỏi giang, họ luôn cập nhật và chia sẻ quá trình họ thực hiện những công việc chung ra sao, sự trao đổi và hiện diện rất rõ nét. Mình cũng từng rời đi những người sếp mà không có năng lực giao tiếp, trao đổi hay để tâm đến sự minh bạch trong quá trình làm việc với nhân viên của mình.

Một lần nữa, xin nhắc lại rằng tinh thần làm việc ‘’có tâm’’ mình đang nhắc tới không cổ suý cho phong cách làm việc bất chấp sức khoẻ, giờ giấc và những người sếp thiếu sự giao tiếp rõ ràng. Mình đang nói tới góc nhìn của một người nhân sự, nên có sự chú tâm và hiện diện ra sao để tròn trách nhiệm với công việc mình cam kết. Đặc biệt hiện nay, bạn trẻ nào mình gặp cũng tinh thần làm 2-3 jobs cùng lúc, nhưng không phải cái nào cũng chú tâm. Không chú tâm cũng được, nhưng đồng nghĩa với việc khó để trông chờ một sự tiến bộ rõ nét của bản thân trong công việc đó lắm. Vì tâm mình có thể đang ở chỗ khác.

Tóm lại, làm việc ‘’có tâm’’, theo mình là sự hiện diện và chú tâm. Mình từng nói trên blog này một lần và giờ sẽ nhắc lại rằng:

‘’Bạn làm 10 việc cùng lúc cũng được, những đừng để người làm cùng biết rằng việc của họ là ưu tiên thứ 10 của bạn’’